shame

ʃeɪm
shaym1 âm tiết

Nghĩa · Meaning

sự xấu hổ, nỗi hổ thẹn

Cách dùng · Usage

Cảm giác nhục nhã sâu sắc khi bị phát hiện nói dối, hay khi làm bố mẹ thất vọng trước mặt họ hàng ngày Tết, chính là shame theo nghĩa gốc. Tuy vậy, trong giao tiếp hằng ngày, từ này xuất hiện thường xuyên hơn với nghĩa "tiếc quá". Chẳng hạn bạn rủ đồng nghiệp đi ăn lẩu nhưng người đó bận, bạn sẽ đáp "That's a shame." hoặc "What a shame!". Cách dùng này nhẹ nhàng và hoàn toàn không mang ý trách móc ai.

Sắc thái · Nuance

“Shame” không nhẹ như “ngại”: đây là nỗi nhục sâu, gắn với đạo đức và lương tâm. Nhưng khi thêm mạo từ thành “It is a shame” thì nghĩa chuyển sang “tiếc quá”, không trách ai. Còn “Shame on you!” là lời mắng nặng, đừng dùng để đùa.

⚠️ Lỗi người Việt hay mắc

Câu “I am shame” sai vì “shame” là danh từ; phải nói “I am ashamed”. Tiếng Việt dùng “xấu hổ” vừa như cảm xúc vừa như tính từ nên rất dễ lẫn. Tương tự, “It is shame” thiếu mạo từ, câu đúng là “It is a shame”.

Phân biệt từ đồng nghĩa

embarrassmentEmbarrassment là cảm giác ngượng ngùng thoáng qua, như khi vấp ngã giữa đường hay nói nhầm tên sếp.
shameShame là nỗi xấu hổ nặng nề bắt nguồn từ một lỗi lầm về đạo đức, khiến người ta muốn giấu mặt đi.
guiltGuilt xoáy vào hành động với ý nghĩ tôi đã làm điều sai, còn shame hướng vào bản thân với ý nghĩ tôi là người tồi.
humiliationHumiliation là sự bẽ mặt khi bị người khác sỉ nhục công khai, nên luôn có một tác nhân bên ngoài gây ra.

Câu ví dụ · Examples

🤝 interview

“I felt shame after telling an unfair lie.”

Tôi cảm thấy xấu hổ sau khi nói một lời nói dối không công bằng.

Khi nói nhanh, câu này nghe như thế này
  • shame after→shame‿afterNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

  • telling an→telling‿anNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

Phần phiên âm chỉ là cách nghe gần đúng, không phải ký hiệu phát âm chuẩn.

📊 presentation

“Can shame stop people from asking for help?”

Sự xấu hổ có thể khiến người ta không dám nhờ giúp đỡ không?

Khi nói nhanh, câu này nghe như thế này
  • from asking→from‿askingNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

  • for→/fər/Nghe như “fơ”Dạng yếu

    Là từ chức năng nên không mang trọng âm, nguyên âm bị mờ đi.

Phần phiên âm chỉ là cách nghe gần đúng, không phải ký hiệu phát âm chuẩn.

💡 meeting

“Never use shame to control your coworkers.”

Đừng bao giờ dùng sự xấu hổ để kiểm soát đồng nghiệp.

Khi nói nhanh, câu này nghe như thế này
  • Never use→never‿useNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

  • to→/tə/Nghe như “tơ”Dạng yếu

    Là từ chức năng nên không mang trọng âm, nguyên âm bị mờ đi.

Phần phiên âm chỉ là cách nghe gần đúng, không phải ký hiệu phát âm chuẩn.

Cụm từ thường đi kèm · Collocations

What a shame!Tiếc quá!
It's a shame that ...thật tiếc là ...
feel shamecảm thấy hổ thẹn
Shame on you!Thật đáng xấu hổ!
bring shame onlàm ô nhục
Ngày mai bạn sẽ quên từ này.

EveryFive nhắc bạn ôn lại ngay trước khi quên — mỗi ngày chỉ 5 từ, bắt đầu miễn phí →

Từ khác trình độ B1