exception

ɪkˈsɛpʃən
ihk·SEHP·shuhn3 âm tiết · trọng âm ở âm tiết 2

Nghĩa · Meaning

ngoại lệ, trường hợp không theo quy tắc chung

Cách dùng · Usage

Cụm "make an exception" cực kỳ hữu ích khi bạn nhờ nhà hàng đổi món vì dị ứng đậu phộng, hay xin sếp cho lùi hạn nộp báo cáo thêm một ngày: ý là mong đối phương châm chước quy định lần này. Exception cũng dùng khi tất cả mọi người đều làm gì đó, chỉ trừ một người, ví dụ cả phòng đều đi họp trừ một đồng nghiệp. Trong văn bản hành chính hoặc báo cáo, cụm "with the exception of" là cách nói trang trọng của nghĩa ngoại trừ.

Sắc thái · Nuance

“Exception” vẽ ra cảnh một thứ bị kéo ra ngoài khung quy tắc. Từ này trung tính, không tốt không xấu. Dịch “ngoại lệ” khá sát, nhưng “make an exception” còn mang nghĩa “châm chước, linh động cho”, điều tiếng Việt thường diễn đạt bằng từ khác.

⚠️ Lỗi người Việt hay mắc

“make exception” thiếu mạo từ; phải nói “Could you make an exception?”, vì tiếng Việt không có mạo từ nên dễ bỏ sót. Muốn nói “trừ John”, dùng “except John” hoặc “with the exception of John”, không dùng “exception John”.

Phân biệt từ đồng nghĩa

exclusionExclusion nhấn mạnh hành động cố ý gạt ai đó ra ngoài, nên nghe khá lạnh lùng và tiêu cực.
exemptionExemption chỉ dùng cho việc được miễn một nghĩa vụ chính thức như thuế hay nghĩa vụ quân sự.
anomalyAnomaly chỉ điểm bất thường lệch khỏi quy luật trong dữ liệu hoặc hiện tượng, không dùng cho lời nhờ vả.
exceptionException là từ tự nhiên nhất khi nói về trường hợp đặc biệt không theo quy tắc chung hoặc xin được châm chước.

Câu ví dụ · Examples

💡 meeting

“Everyone attended the meeting, with one exception.”

Mọi người đều tham dự cuộc họp, chỉ trừ một người.

Khi nói nhanh, câu này nghe như thế này
  • Everyone attended→everyone‿attendedNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

  • meeting→meeᴅingNghe như “mi-ring”Âm /t/ nhẹ đi

    /t/ nằm giữa hai nguyên âm nên lưỡi chỉ chạm nhẹ, nghe gần với /r/.

  • with one→with‿oneNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

Phần phiên âm chỉ là cách nghe gần đúng, không phải ký hiệu phát âm chuẩn.

💡 lunch

“Could you make an exception for my food allergy?”

Bạn có thể linh động một chút vì tôi bị dị ứng thực phẩm không?

Khi nói nhanh, câu này nghe như thế này
  • make an→make‿anNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

  • for→/fər/Nghe như “fơ”Dạng yếu

    Là từ chức năng nên không mang trọng âm, nguyên âm bị mờ đi.

  • food allergy→food‿allergyNối âm

    Phụ âm cuối của từ trước nối sang nguyên âm đầu của từ sau, đọc liền một hơi.

Phần phiên âm chỉ là cách nghe gần đúng, không phải ký hiệu phát âm chuẩn.

💡 email

“Mention the exception clearly in your response.”

Hãy nêu rõ trường hợp ngoại lệ đó trong phần trả lời của bạn.

Cụm từ thường đi kèm · Collocations

make an exceptionchâm chước, linh động
with the exception ofngoại trừ
without exceptionkhông trừ ai
the exception rather than the ruletrường hợp hiếm chứ không phổ biến
no exceptionkhông có ngoại lệ
Ngày mai bạn sẽ quên từ này.

EveryFive nhắc bạn ôn lại ngay trước khi quên — mỗi ngày chỉ 5 từ, bắt đầu miễn phí →

Từ khác trình độ B2